Bi van bị mòn vẹt thành hình oval làm bơm định lượng bị tụt áp và sai lệch lưu lượng?
✔
Hiện tượng bi van bị mòn vẹt thành hình oval và dẫn đến tụt áp, sai lệch lưu lượng ở bơm định lượng là hoàn toàn chính xác. Đây là một lỗi phổ biến và thường gặp trong quá trình vận hành.
Phân tích nguyên nhân
Khi bi van bị mòn vẹt thành hình oval thay vì hình cầu tròn ban đầu, nó sẽ không còn khả năng đóng kín hoàn toàn vào đế van (seat). Điều này gây ra:
- Rò rỉ ngược (internal leakage): Chất lỏng bơm được sẽ bị rò rỉ ngược trở lại từ buồng xả sang buồng hút trong quá trình nén, thay vì được đẩy hết ra ngoài.
- Tụt áp: Do rò rỉ ngược, áp suất tại đầu ra của bơm sẽ không đạt mức thiết kế, gây ra tình trạng tụt áp.
- Sai lệch lưu lượng: Lượng chất lỏng thực tế bơm ra sẽ ít hơn so với lượng được tính toán hoặc cài đặt ban đầu, dẫn đến sai lệch nghiêm trọng trong quá trình định lượng.
Các nguyên nhân chính khiến bi van mòn vẹt:
- Chất lỏng có tính ăn mòn hoặc mài mòn: Bơm các loại hóa chất ăn mòn hoặc chất lỏng có chứa hạt rắn, cặn bẩn sẽ làm mòn nhanh chóng bề mặt bi và đế van.
- Lựa chọn vật liệu không phù hợp: Bi van và đế van không được làm từ vật liệu đủ cứng, chịu mài mòn hoặc không tương thích với hóa chất đang bơm.
- Hoạt động tần suất cao: Bơm định lượng thường đóng mở van liên tục, tạo ra lực ma sát và va đập lặp đi lặp lại, đẩy nhanh quá trình mài mòn.
- Xâm thực (cavitation): Nếu bơm bị thiếu chất lỏng ở đầu hút, hiện tượng xâm thực sẽ xảy ra, tạo ra các bọt khí vỡ tung và gây hư hại cơ học nghiêm trọng cho bi van và các chi tiết bên trong.
- Áp suất ngược quá lớn: Áp lực cao từ đường ống xả dội ngược lại có thể làm hỏng hoặc đẩy nhanh quá trình mòn của bi và đế van.
Lời khuyên từ chuyên gia và mẹo vận hành bền bỉ
Để khắc phục ngay lập tức và kéo dài tuổi thọ máy bơm, bạn cần thực hiện các bước sau:
- Thay thế bi van và đế van:
- Ngay lập tức thay thế toàn bộ cụm bi van và đế van bị mòn bằng phụ tùng chính hãng, đúng chủng loại và vật liệu tương thích với hóa chất đang bơm. Đừng chỉ thay bi mà bỏ qua đế van, vì chúng thường mòn đồng thời.
- Kiểm tra kỹ lưỡng các bộ phận khác trong cụm đầu bơm (liquid end) như màng bơm (diaphragm), O-ring xem có dấu hiệu hư hỏng nào khác không.
- Kiểm tra và lựa chọn vật liệu:
- Luôn đảm bảo vật liệu của bi van và đế van (ví dụ: PTFE, Ceramic, Hastelloy, SS316, Sapphire) phải tương thích hoàn toàn với loại hóa chất và nồng độ bạn đang bơm. Đây là yếu tố then chốt để tránh mài mòn và ăn mòn sớm.
- Kiểm soát chất lượng chất lỏng:
- Nếu chất lỏng có cặn bẩn hoặc hạt rắn, hãy lắp đặt bộ lọc (strainer) hoặc lọc thô ở đường hút trước bơm để loại bỏ các tạp chất, bảo vệ bi van và các chi tiết bên trong.
- Đảm bảo điều kiện hút ổn định:
- Kiểm tra đường hút để đảm bảo không bị rò rỉ khí, không bị tắc nghẽn và bơm luôn có đủ chất lỏng cấp vào (tránh hiện tượng xâm thực).
- Chiều cao hút (suction lift) và tổn thất áp suất trên đường hút phải nằm trong giới hạn cho phép của nhà sản xuất bơm.
- Bảo trì định kỳ:
- Lên lịch kiểm tra và bảo dưỡng đầu bơm định kỳ (ví dụ: mỗi 3-6 tháng tùy vào tần suất sử dụng và loại hóa chất). Tập trung kiểm tra độ mòn của bi van, đế van và tình trạng màng bơm.
- Vệ sinh đầu bơm thường xuyên để tránh cặn bẩn tích tụ.
- Vận hành đúng dải:
- Tránh vận hành bơm vượt quá công suất hoặc áp suất định mức liên tục trong thời gian dài. Vận hành trong dải khuyến nghị sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của tất cả các bộ phận.
Việc nắm rõ nguyên nhân và thực hiện bảo trì đúng cách sẽ giúp bơm định lượng của bạn hoạt động ổn định, chính xác và bền bỉ hơn rất nhiều.












