Các loại đám cháy được phân loại dựa trên vật liệu cháy giúp chúng ta lựa chọn phương pháp dập tắt chính xác và hiệu quả. Việc trang bị kiến thức đúng đắn là giải pháp chủ động để bảo vệ an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng trước những rủi ro hỏa hoạn. An toàn phòng cháy, phương pháp dập lửa.
5 Loại Đám Cháy Cần Được Xử Lý Đúng Cách Là Gì?
5 loại đám cháy phổ biến theo tiêu chuẩn TCVN 4878:2009 bao gồm: Loại A (chất rắn), Loại B (chất lỏng), Loại C (chất khí), Loại D (kim loại) và Loại E (thiết bị điện). Mỗi loại có đặc tính và phương pháp dập tắt riêng biệt để đảm bảo an toàn và hiệu quả cao nhất.
Hiểu rõ về Phân loại đám cháy là chìa khóa vàng trong công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC). Việc nhận diện sai loại đám cháy và sử dụng chất chữa cháy không phù hợp không chỉ làm giảm hiệu quả dập lửa mà còn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn như cháy lan, nổ hoặc gây nguy hiểm cho người chữa cháy. Dưới đây là phân tích chi tiết từng loại đám cháy mà Thuận Hiệp Thành Miền Bắc đã tổng hợp.
1. Đám Cháy Loại A (Chất Rắn) Là Gì?
Đám cháy loại A là các đám cháy phát sinh từ các vật liệu rắn dễ cháy, chủ yếu là chất hữu cơ, khi cháy thường tạo ra than hồng. Đây là loại đám cháy phổ biến nhất trong các hộ gia đình và văn phòng.
- Vật liệu gây cháy phổ biến: Gỗ, giấy, vải, bìa carton, nhựa, cao su, rơm rạ.
- Đặc điểm nhận biết: Ngọn lửa cháy âm ỉ, tạo ra nhiều khói và than hồng, tốc độ lan truyền phụ thuộc vào vật liệu và điều kiện môi trường. Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH, khoảng 70% các vụ cháy tại khu dân cư liên quan đến vật liệu loại A.
- Phương pháp dập tắt hiệu quả: Nguyên lý chính là làm lạnh.
- Nước: Là chất chữa cháy hiệu quả và kinh tế nhất cho đám cháy loại A. Nước hấp thụ nhiệt lượng lớn, làm giảm nhiệt độ của vật cháy xuống dưới ngưỡng bắt lửa.
- Bình chữa cháy bột ABC: Bột trong bình có khả năng ngăn cách vật cháy với oxy và làm gián đoạn phản ứng cháy.
- Bình chữa cháy gốc nước hoặc bọt Foam (AFFF): Tạo một lớp màng bao phủ, ngăn cách oxy và làm mát vật cháy.

2. Đám Cháy Loại B (Chất Lỏng và Chất Rắn Hóa Lỏng) Là Gì?
Đám cháy loại B là các đám cháy liên quan đến chất lỏng dễ cháy hoặc chất rắn có thể hóa lỏng khi cháy. Đây là loại đám cháy cực kỳ nguy hiểm do khả năng lan truyền nhanh và khó kiểm soát.
- Vật liệu gây cháy phổ biến: Xăng, dầu hỏa, dầu diesel, cồn, sơn, dung môi hữu cơ, nhựa đường.
- Đặc điểm nhận biết: Lửa lan nhanh trên bề mặt chất lỏng, sinh ra nhiệt lượng rất lớn và khói đen dày đặc. Các Nguyên nhân cháy nổ thường đến từ việc rò rỉ các chất lỏng này.
- Phương pháp dập tắt hiệu quả: Nguyên lý chính là cách ly, ngăn không cho oxy tiếp xúc với bề mặt chất lỏng cháy.
- Bình chữa cháy bột BC hoặc ABC: Bột hóa học khô có tác dụng làm gián đoạn chuỗi phản ứng cháy và tạo một lớp màng ngăn cách.
- Bình chữa cháy CO2: Khí CO2 làm loãng nồng độ oxy trong vùng cháy và làm lạnh nhanh, hiệu quả với các đám cháy nhỏ trong không gian kín.
- Bọt Foam (AFFF): Là phương pháp hiệu quả nhất cho đám cháy loại B quy mô lớn. Bọt tạo ra một lớp màng bền vững trên bề mặt chất lỏng, ngăn hơi xăng dầu thoát ra và cách ly oxy.
- Lưu ý quan trọng: Tuyệt đối không dùng nước để dập đám cháy xăng dầu. Nước nặng hơn xăng dầu sẽ chìm xuống dưới, làm xăng dầu đang cháy nổi lên trên và lan rộng ra, khiến đám cháy bùng phát mạnh hơn.

3. Đám Cháy Loại C (Chất Khí) Là Gì?
Đám cháy loại C là các đám cháy phát sinh từ các chất khí dễ cháy như gas, metan, hydro. Mối nguy hiểm lớn nhất của loại đám cháy này là nguy cơ nổ khi khí tích tụ trong không gian kín.
- Vật liệu gây cháy phổ biến: Gas (LPG), khí thiên nhiên (CNG), metan, propan, axetylen.
- Đặc điểm nhận biết: Ngọn lửa thường không có khói, cháy nhanh và tỏa nhiệt lượng cực lớn. Các vụ Cháy nổ mùa hè thường gia tăng do nhiệt độ cao làm tăng áp suất trong các bình chứa khí.
- Phương pháp dập tắt hiệu quả: Ưu tiên hàng đầu là ngăn chặn nguồn cung cấp khí.
- Bước 1 – Ngắt nguồn cung cấp: Ngay lập tức khóa van bình gas, van đường ống hoặc ngắt nguồn cung cấp khí. Đây là bước quan trọng nhất và phải được thực hiện trước tiên nếu có thể một cách an toàn.
- Bước 2 – Dập lửa còn lại: Sử dụng bình chữa cháy bột BC, ABC hoặc bình CO2 để dập tắt ngọn lửa còn sót lại sau khi đã ngắt nguồn khí.
- Bước 3 – Làm mát: Phun nước để làm mát các bình chứa khí và các vật liệu xung quanh để ngăn ngừa nguy cơ nổ hoặc cháy lan.

4. Đám Cháy Loại D (Kim Loại) Là Gì?
Đám cháy loại D là loại đám cháy đặc biệt, liên quan đến các kim loại dễ cháy như magie, titan, nhôm, natri, kali. Loại đám cháy này thường xảy ra trong các cơ sở sản xuất công nghiệp, phòng thí nghiệm.
- Vật liệu gây cháy phổ biến: Bột nhôm, bột magie, natri, kali, liti.
- Đặc điểm nhận biết: Cháy ở nhiệt độ cực kỳ cao (có thể lên tới 2.500°C), ngọn lửa sáng chói. Việc nhận biết các Dấu hiệu nhận biết đám cháy kim loại rất quan trọng trong công tác PCCC hàn cắt kim loại.
- Phương pháp dập tắt hiệu quả: Yêu cầu chất chữa cháy chuyên dụng.
- Bột chữa cháy đặc biệt (Loại D): Các loại bột như G-1, Met-L-X được thiết kế riêng để dập cháy kim loại, hoạt động bằng cách tạo một lớp vỏ cứng cách ly kim loại đang cháy với oxy.
- Cát khô, vôi, than cốc: Có thể sử dụng để bao phủ, làm ngạt đám cháy nhỏ.
- Lưu ý đặc biệt: Tuyệt đối không sử dụng nước, bình CO2, hoặc bình bột thông thường (ABC, BC) cho đám cháy kim loại. Nước có thể phản ứng dữ dội với kim loại kiềm gây nổ hydro, CO2 có thể bị phân hủy và cung cấp thêm oxy cho đám cháy.
5. Đám Cháy Loại E (Thiết Bị Điện) Là Gì?
Đám cháy loại E (hay còn gọi là đám cháy điện) là các đám cháy liên quan đến các thiết bị điện đang có điện. Về bản chất, đây là đám cháy loại A hoặc B nhưng có thêm yếu tố nguy hiểm là nguồn điện.
- Nguồn gốc gây cháy: Chập điện, quá tải, hồ quang điện, thiết bị điện bị lỗi. Các Nguyên nhân hỏa hoạn từ điện chiếm tỷ lệ rất cao trong các đô thị.
- Đặc điểm nhận biết: Thường có mùi khét của nhựa, cao su cháy, có thể kèm theo tiếng nổ nhỏ và tia lửa điện.
- Phương pháp dập tắt hiệu quả: An toàn là trên hết, phải ngắt nguồn điện trước.
- Bước 1 – Ngắt nguồn điện: Tìm và ngắt cầu dao, aptomat, hoặc rút phích cắm của thiết bị đang cháy. Đây là bước bắt buộc và quan trọng nhất để đảm bảo an toàn cho người chữa cháy.
- Bước 2 – Sử dụng chất chữa cháy phù hợp:
- Bình chữa cháy CO2: Là lựa chọn tốt nhất vì khí CO2 không dẫn điện, không làm hỏng các linh kiện điện tử và bay hơi hoàn toàn sau khi sử dụng.
- Bình chữa cháy bột (ABC, BC): Hiệu quả nhưng bột có thể gây hư hỏng các thiết bị điện tử và khó vệ sinh.
- Lưu ý nghiêm trọng: Tuyệt đối không dùng nước hoặc dung dịch chữa cháy gốc nước khi chưa ngắt hoàn toàn nguồn điện. Nước dẫn điện, có thể gây giật điện chết người và làm hư hỏng thiết bị. Việc Chữa cháy chập điện sai cách vô cùng nguy hiểm.

Bảng Tổng Hợp Phân Loại Đám Cháy Và Phương Pháp Chữa Cháy Hiệu Quả?
Bảng tổng hợp cung cấp một cái nhìn trực quan, giúp bạn nhanh chóng xác định loại đám cháy và lựa chọn chất chữa cháy phù hợp cũng như các chất tuyệt đối không được sử dụng để tránh gây nguy hiểm.
| Loại Đám Cháy | Vật Liệu Gây Cháy | Chất Chữa Cháy Phù Hợp | Chất Cấm Sử Dụng |
|---|---|---|---|
| Loại A (Chất rắn) | Gỗ, giấy, vải, nhựa | Nước, bọt Foam, bột ABC | (Không có chống chỉ định đặc biệt) |
| Loại B (Chất lỏng) | Xăng, dầu, cồn, sơn | Bọt Foam, bột ABC/BC, CO2 | Nước |
| Loại C (Chất khí) | Gas, metan, hydro | Bột ABC/BC, CO2 (sau khi ngắt nguồn khí) | (Ưu tiên ngắt nguồn cung cấp) |
| Loại D (Kim loại) | Magie, nhôm, natri | Bột chữa cháy loại D, cát khô | Nước, CO2, bột ABC/BC |
| Loại E (Điện) | Thiết bị điện, mạch điện | CO2, bột ABC/BC (sau khi ngắt điện) | Nước (khi chưa ngắt điện) |
Quy Trình Chữa Cháy Cơ Bản 4 Bước An Toàn (PASS) Là Gì?
Quy trình P-A-S-S là một phương pháp 4 bước đơn giản, dễ nhớ để sử dụng bình chữa cháy một cách hiệu quả và an toàn. Ghi nhớ quy trình này có thể giúp bạn phản ứng nhanh chóng và chính xác khi đối mặt với một đám cháy nhỏ.
Khi phát hiện một đám cháy nhỏ và bạn cảm thấy có thể kiểm soát được, hãy bình tĩnh và thực hiện theo quy tắc PASS. Đây là viết tắt của 4 bước: Pull (Kéo), Aim (Nhắm), Squeeze (Bóp), và Sweep (Quét).
- P – Pull (Kéo chốt an toàn): Giữ bình chữa cháy thẳng đứng, một tay giữ thân bình, tay kia kéo mạnh chốt an toàn ra khỏi van. Chốt này ngăn việc bóp cò phun ngoài ý muốn.
- A – Aim (Nhắm vào gốc lửa): Hướng vòi phun hoặc loa phun vào gốc của ngọn lửa, không phải vào phần ngọn. Gốc lửa là nơi vật liệu đang cháy. Dập tắt được gốc lửa sẽ ngăn chặn nguồn cung cấp nhiên liệu cho đám cháy. Đứng cách đám cháy một khoảng cách an toàn, khoảng 1.5 – 2.5 mét.
- S – Squeeze (Bóp cò): Bóp chặt hai tay cò trên van để phun chất chữa cháy. Thả tay ra sẽ ngừng phun.
- S – Sweep (Quét qua lại): Di chuyển vòi phun qua lại một cách chậm rãi bao trùm toàn bộ gốc lửa cho đến khi đám cháy được dập tắt hoàn toàn. Tiếp tục quan sát để đảm bảo lửa không bùng phát trở lại.

Hướng Dẫn Sơ Tán Khi Có Cháy Nổ Cần Thực Hiện Như Thế Nào?
Khi có cháy, ưu tiên hàng đầu là bảo toàn tính mạng. Việc sơ tán cần được thực hiện một cách bình tĩnh, có tổ chức và tuân thủ các nguyên tắc an toàn cơ bản. Đừng cố gắng cứu tài sản mà hãy cứu lấy chính mình và giúp đỡ người khác.
- Báo động ngay lập tức: Hô to CHÁY, CHÁY hoặc nhấn nút báo cháy khẩn cấp để mọi người cùng biết. Đồng thời gọi ngay cho lực lượng PCCC chuyên nghiệp qua số 114.
- Xác định lối thoát hiểm: Bình tĩnh xác định lối thoát hiểm gần nhất, an toàn nhất. Luôn ưu tiên cầu thang bộ, tuyệt đối không sử dụng thang máy vì có thể bị mất điện và kẹt lại.
- Di chuyển thấp: Khói và khí độc thường bay lên cao. Hãy cúi thấp người hoặc bò sát mặt đất khi di chuyển trong khu vực có khói. Dùng khăn hoặc vải thấm nước che mũi và miệng để lọc khí độc.
- Kiểm tra cửa trước khi mở: Dùng mu bàn tay để kiểm tra nhiệt độ của cánh cửa và tay nắm. Nếu thấy nóng, tuyệt đối không mở vì lửa có thể đang ở ngay phía sau. Hãy tìm lối thoát khác.
- Thoát ra ngoài và tập trung tại điểm an toàn: Khi đã ra khỏi tòa nhà, hãy di chuyển đến điểm tập kết đã được quy định trước để lực lượng chức năng có thể kiểm tra và đảm bảo mọi người đã an toàn.
- Không quay trở lại: Dù bất cứ lý do gì, đừng bao giờ quay trở lại khu vực đang cháy. Việc xác định Tải trọng cháy của tòa nhà là nhiệm vụ của lực lượng PCCC.

Trang bị kiến thức về các loại đám cháy và kỹ năng PCCC cơ bản là trách nhiệm của mỗi cá nhân để bảo vệ chính mình và cộng đồng. Bên cạnh đó, việc đầu tư vào các hệ thống PCCC chuyên nghiệp như máy bơm chữa cháy là giải pháp tối ưu cho các công trình, nhà xưởng, tòa nhà cao tầng.
Thuận Hiệp Thành Miền Bắc tự hào là đơn vị hàng đầu cung cấp các giải pháp và thiết bị PCCC uy tín, chất lượng. Chúng tôi chuyên tư vấn, thiết kế và lắp đặt các hệ thống máy bơm chữa cháy đạt tiêu chuẩn, đảm bảo an toàn tối đa cho công trình của bạn.
Liên Hệ Ngay Để Được Tư Vấn Hệ Thống Máy Bơm Chữa Cháy
Chiết Khấu Cao Cho Đại Lý – Cửa Hàng – Nhà Thầu Toàn Quốc. Đừng ngần ngại, hãy liên hệ với chúng tôi để nhận được sự tư vấn chuyên nghiệp và báo giá tốt nhất!
Website: Bomnuochanoi.vn
Địa chỉ Hà Nội: 435 Bạch Mai, Phường Bạch Mai, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Chi nhánh TPHCM: 1129/3 Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TPHCM
Kho: 21/20/77 và 21/20/79 KP6, Lê Công Phép, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh


















