Cấu tạo buồng đệm giảm áp (Thrust handling device) trong động cơ máy bơm đa tầng cánh công suất lớn?
✔
Chào bạn,
Trong các máy bơm đa tầng cánh công suất lớn, đặc biệt là loại ly tâm, lực đẩy dọc trục sinh ra rất lớn do sự tích lũy áp suất từ các tầng cánh. Nếu không được xử lý, lực này sẽ phá hủy bạc chặn (ổ đỡ chặn), phớt cơ khí và gây hư hại nghiêm trọng cho toàn bộ máy bơm. Buồng đệm giảm áp, hay chính xác hơn là thiết bị cân bằng lực đẩy dọc trục, có nhiệm vụ triệt tiêu hoặc giảm thiểu đáng kể lực đẩy này, bảo vệ các bộ phận chuyển động của bơm.
Cấu tạo và Nguyên lý hoạt động
Thiết bị cân bằng lực đẩy dọc trục thường hoạt động theo nguyên lý thủy lực, phổ biến nhất là sử dụng đĩa cân bằng hoặc trống cân bằng:
-
Đĩa cân bằng:
- Cấu tạo gồm một đĩa cân bằng gắn chặt vào trục bơm, và một vòng cân bằng (hoặc ống cân bằng) cố định trên vỏ bơm, tạo thành một khe hở nhỏ.
- Phía sau đĩa cân bằng là một buồng cân bằng. Áp suất cao từ tầng cánh cuối cùng của bơm sẽ được dẫn vào buồng này.
- Khi máy bơm hoạt động, áp suất cao từ buồng cân bằng sẽ tác dụng vào một mặt của đĩa cân bằng, tạo ra một lực ngược chiều với tổng lực đẩy dọc trục của các tầng cánh.
- Lực cân bằng này tự động điều chỉnh thông qua việc thay đổi khe hở giữa đĩa và vòng cân bằng (điều chỉnh lưu lượng chảy ngược về buồng hút), giúp duy trì trạng thái cân bằng hoặc gần cân bằng cho trục bơm, hạn chế tối đa lực tác dụng lên bạc chặn.
- Nước từ buồng cân bằng sẽ được dẫn về buồng hút hoặc cửa vào của bơm thông qua một đường hồi lưu.
-
Trống cân bằng:
- Nguyên lý tương tự đĩa cân bằng nhưng thay vì đĩa, là một ống trụ (trống) gắn trên trục.
- Lực cân bằng được tạo ra bởi sự chênh lệch áp suất giữa hai đầu của trống cân bằng, cũng dẫn nước hồi lưu về buồng hút.
Phân tích nguyên nhân gây ra tình trạng/lỗi (khi thiết bị này không hoạt động đúng)
Khi thiết bị cân bằng lực đẩy dọc trục gặp vấn đề hoặc hoạt động kém hiệu quả, máy bơm sẽ nhanh chóng phát sinh lỗi nghiêm trọng:
- Hư hỏng bạc chặn (ổ đỡ chặn): Đây là dấu hiệu đầu tiên và rõ ràng nhất. Lực đẩy dọc trục quá lớn sẽ làm bạc chặn quá tải, gây mòn nhanh, nóng bất thường, và cuối cùng là hỏng hóc hoàn toàn.
- Hỏng phớt cơ khí: Lực đẩy dọc trục có thể làm trục bị dịch chuyển quá mức, gây hở mặt chà của phớt, dẫn đến rò rỉ hoặc hỏng phớt.
- Va đập nội bộ: Trục bơm có thể bị dịch chuyển, khiến các cánh quạt chạm vào vỏ bơm hoặc các chi tiết cố định khác, gây tiếng ồn, rung động mạnh và mòn các chi tiết bên trong.
- Cong vênh trục bơm: Lực tác động lâu dài có thể làm trục bị cong, gây mất cân bằng động và phá hủy các bộ phận khác.
- Giảm hiệu suất bơm: Sự va đập và mài mòn nội bộ làm tăng tổn thất thủy lực và cơ khí, dẫn đến giảm hiệu suất hoạt động của bơm.
Lời khuyên từ chuyên gia để máy bơm hoạt động bền bỉ, kéo dài tuổi thọ
- Kiểm tra bạc chặn thường xuyên: Định kỳ kiểm tra tình trạng bạc chặn (ổ đỡ chặn). Nếu phát hiện nóng bất thường, tiếng ồn lạ, hoặc độ rơ lớn của trục, cần dừng bơm và kiểm tra ngay hệ thống cân bằng lực đẩy.
- Đảm bảo đường hồi lưu không tắc nghẽn: Đường ống dẫn nước từ buồng cân bằng về buồng hút phải luôn thông thoáng. Cặn bẩn, rỉ sét có thể làm tắc nghẽn, gây mất tác dụng cân bằng lực đẩy.
- Kiểm tra độ mòn các chi tiết cân bằng: Trong quá trình đại tu, kiểm tra độ mòn của đĩa cân bằng, vòng cân bằng (hoặc trống cân bằng). Khe hở quá lớn sẽ làm giảm hiệu quả cân bằng và cần được thay thế.
- Sử dụng nước sạch: Đối với các bơm công nghiệp, nếu nước có cặn bẩn, hãy cân nhắc hệ thống lọc để bảo vệ các khe hở nhỏ của thiết bị cân bằng và các chi tiết khác khỏi bị mài mòn hoặc tắc nghẽn.
- Không chạy bơm khô: Việc này không chỉ gây hỏng phớt mà còn ảnh hưởng đến khả năng làm mát và bôi trơn thủy động của các bộ phận bên trong, bao gồm cả thiết bị cân bằng lực đẩy.
- Lắp đặt và căn chỉnh chính xác: Đảm bảo độ đồng tâm của trục và các chi tiết lắp đặt là cực kỳ quan trọng để thiết bị cân bằng hoạt động hiệu quả và giảm thiểu ứng suất lên trục.
- Theo dõi rung động và tiếng ồn: Bất kỳ sự thay đổi nào về rung động hoặc tiếng ồn bất thường đều có thể là dấu hiệu sớm của vấn đề với lực đẩy dọc trục hoặc các bộ phận cơ khí khác.
Việc hiểu rõ và bảo trì đúng cách thiết bị cân bằng lực đẩy dọc trục sẽ giúp máy bơm của bạn hoạt động ổn định, kéo dài tuổi thọ và giảm thiểu chi phí sửa chữa không đáng có.
