Khắc phục tình trạng “Vapour Lock” (Khóa hơi) ở bơm từ khi dung môi bốc hơi mạnh do nhiệt độ môi trường lên tới 40 độ C mùa hè?
✔
Phân tích nguyên nhân hiện tượng “khóa hơi”
Chào bạn, tôi hiểu rõ vấn đề bạn đang gặp phải. Hiện tượng “khóa hơi” (tên kỹ thuật là hơi hóa trong đường hút) là một lỗi nghiêm trọng, đặc biệt khi làm việc với dung môi dễ bay hơi ở nhiệt độ cao như 40 độ C. Dưới đây là phân tích nguyên nhân:
- Nhiệt độ môi trường và dung môi quá cao: Ở 40 độ C, dung môi của bạn đã nóng lên đáng kể. Áp suất hơi bão hòa của dung môi tăng cao khi nhiệt độ tăng.
- Áp suất chân không tại đường hút bơm: Khi bơm hoạt động, nó tạo ra một áp suất âm (chân không) ở đường ống hút để kéo dung môi vào.
- Sự bay hơi của dung môi: Khi nhiệt độ dung môi đã cao, cộng với áp suất hút bị giảm xuống dưới mức áp suất hơi bão hòa của nó, dung môi sẽ lập tức chuyển hóa thành thể hơi (bốc hơi mạnh) ngay trong đường ống hút hoặc tại mắt cánh bơm.
- Hình thành bọt khí hơi: Các bọt khí hơi này sẽ chiếm chỗ trong đường ống hút và buồng bơm, ngăn không cho chất lỏng chảy vào. Điều này làm cho bơm không thể hút được dung môi, mất khả năng mồi, và chạy không tải hoặc tạo ra tiếng ồn lớn.
Nói tóm lại, bơm không thể hút chất lỏng mà chỉ hút không khí (hơi dung môi) do dung môi đã chuyển sang thể hơi trước khi kịp vào buồng công tác của bơm.
Giải pháp khắc phục và lời khuyên chuyên gia
Để khắc phục và phòng ngừa tình trạng này, bạn cần thực hiện các bước sau:
1. Giải pháp tức thời khi xảy ra lỗi:
- Tắt bơm ngay lập tức: Tránh bơm chạy khô làm hỏng phớt và các bộ phận khác.
- Làm mát hệ thống: Dùng nước mát dội nhẹ nhàng lên thân bơm và đường ống hút (nếu an toàn và không gây sốc nhiệt) để hạ nhiệt độ. Hoặc dùng quạt làm mát.
- Để nguội dung môi: Đợi một thời gian cho dung môi trong đường ống và bồn chứa nguội bớt.
- Mồi lại bơm: Sau khi nhiệt độ đã giảm và bơm được làm mát, hãy mồi lại bơm theo đúng quy trình.
2. Giải pháp phòng ngừa và mẹo sử dụng bền bỉ:
- Giảm nhiệt độ hệ thống:
- Che chắn bơm và đường ống: Tuyệt đối không để bơm và đường ống hút tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là trong mùa hè. Sử dụng mái che, tấm cách nhiệt.
- Cải thiện thông gió: Đảm bảo khu vực đặt bơm thông thoáng, có luồng không khí lưu thông tốt để tản nhiệt.
- Làm mát dung môi (nếu có thể): Trong công nghiệp nhẹ, nếu dung môi quá nóng, có thể cân nhắc lắp đặt hệ thống làm mát sơ bộ cho dung môi trước khi vào bơm.
- Tối ưu hóa đường ống hút:
- Hạ thấp bơm: Đặt bơm càng gần nguồn dung môi càng tốt, lý tưởng nhất là đặt bơm thấp hơn mực chất lỏng trong bồn chứa (hệ thống hút dương). Điều này giúp tăng áp suất tĩnh tại cửa hút bơm.
- Giảm chiều dài và số cút nối ống hút: Đường ống hút càng ngắn, càng ít co, ít van thì càng giảm tổn thất áp suất, giúp duy trì áp suất cao hơn tại cửa hút.
- Tăng đường kính ống hút: Sử dụng đường ống hút có đường kính lớn hơn một cấp so với cửa hút của bơm. Điều này giúp giảm vận tốc dòng chảy, giảm ma sát và tăng áp suất hút.
- Kiểm tra độ kín tuyệt đối: Đảm bảo toàn bộ đường ống hút không có bất kỳ điểm rò rỉ nào. Một lỗ rò nhỏ cũng có thể hút không khí vào, làm trầm trọng thêm tình trạng khóa hơi.
- Lựa chọn bơm phù hợp:
- Bơm tự mồi chuyên dụng: Nếu không thể đặt bơm thấp hơn mực chất lỏng, hãy cân nhắc loại bơm ly tâm tự mồi tốt hoặc bơm cánh gạt, bơm màng chuyên dùng cho chất lỏng dễ bay hơi.
- Bơm chuyển tích cực: Đối với dung môi có áp suất hơi cao, bơm chuyển tích cực (bơm bánh răng, bơm trục vít) thường ít bị ảnh hưởng bởi hơi hóa hơn so với bơm ly tâm thông thường.
- Giám sát và bảo dưỡng định kỳ:
- Lắp đồng hồ đo áp suất hút: Giúp bạn theo dõi áp suất tại đường hút bơm. Nếu áp suất giảm đột ngột hoặc xuống quá thấp, đó là dấu hiệu cảnh báo.
- Vệ sinh định kỳ: Đảm bảo lọc ở đường hút sạch sẽ, không bị tắc nghẽn, giúp dòng chảy ổn định.
- Kiểm tra phớt làm kín: Phớt bị mòn có thể gây rò rỉ không khí hoặc rò rỉ dung môi, ảnh hưởng đến hiệu suất hút.
- Không chạy bơm quá công suất: Đảm bảo bơm hoạt động trong dải lưu lượng và cột áp thiết kế để tránh tạo ra chân không quá lớn ở đường hút.
Bằng việc áp dụng các giải pháp trên, bạn sẽ giảm thiểu đáng kể hiện tượng “khóa hơi” và giúp máy bơm hoạt động ổn định, bền bỉ hơn trong điều kiện nhiệt độ cao.












